ಆರ್ಬಿಐ ₹2000 ನೋಟು ನಿಷೇಧ – ಡಿಜಿಟಲ್ ಆರ್ಥಿಕತೆಯತ್ತ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆ
ನಗದು ರಹಿತ ಆರ್ಥಿಕತೆಯತ್ತ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ, ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI) ₹ 2000 ನೋಟುಗಳ ಚಲಾವಣೆಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 30 ರ ಮೊದಲು ಅವುಗಳನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯಲು ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳಿಗೆ ಆದೇಶಿಸಿದೆ. ಈ ನಿರ್ಧಾರವು ₹ 2000 ನೋಟು ಎಂದು ಅನೇಕರಿಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯವನ್ನುಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ನೋಟು ಅಮಾನ್ಯೀಕರಣ ಕ್ರಮದ ನಂತರ ನವೆಂಬರ್ 2016 ರಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು.
ನೋಟು ರದ್ದತಿಯ ಹಿಂದಿನ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶ ಕಪ್ಪು ಹಣದ ಹಾವಳಿಗೆ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕುವುದು ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ವಹಿವಾಟು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ₹ 2000 ನೋಟುಗಳ ಚಲಾವಣೆಯು ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ನಗದು ಸಂಗ್ರಹಣೆಯನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸಿತು ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಹಣದ ಹರಿವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಕಷ್ಟವಾಯಿತು. ₹ 2000 ನೋಟುಗಳನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯುವುದರೊಂದಿಗೆ, ಕಪ್ಪು ಹಣದ ಚಲಾವಣೆಯನ್ನು ತಡೆಯುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಆರ್ಬಿಐ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡುತ್ತಿದೆ.
ಇದಲ್ಲದೆ, COVID-19 ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಆರ್ಥಿಕತೆಯತ್ತ ಸಾಗುವಿಕೆಯು ವೇಗವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಸಂಪರ್ಕರಹಿತ ವಹಿವಾಟುಗಳ ಅಗತ್ಯತೆಯೊಂದಿಗೆ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿಗಳು ಹಿಂದೆಂದಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ. ₹2000 ನೋಟುಗಳನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಆರ್ಬಿಐ ನಿರ್ಧಾರವು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ವೇಗಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
₹ 2000 ನೋಟುಗಳ ಹಿಂಪಡೆಯುವಿಕೆಯು ಭಾರತವನ್ನು ನಗದು ರಹಿತ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವ ಮಹತ್ವದ ಕ್ರಮವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅನೇಕ ತಜ್ಞರು ನಂಬಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಪಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸವಾಲುಗಳು ಎದುರಾಗಬಹುದಾದರೂ, ಈ ನಿರ್ಧಾರವು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ತರುತ್ತದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕಪ್ಪು ಹಣದ ಚಲಾವಣೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು, ಹಣಕಾಸಿನ ವಹಿವಾಟುಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು.
ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ₹2000 ನೋಟುಗಳ ಚಲಾವಣೆಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವ ಆರ್ಬಿಐ ನಿರ್ಧಾರವು ಡಿಜಿಟಲ್ ಆರ್ಥಿಕತೆಯತ್ತ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ. ಕಪ್ಪುಹಣಕ್ಕೆ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕಲು, ಹಣಕಾಸು ವಹಿವಾಟಿನಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಮತ್ತು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸಲು ಇದು ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರಮವಾಗಿದೆ. ಈ ಹೆಜ್ಜೆಯೊಂದಿಗೆ, ಭಾರತವು ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ, ಪಾರದರ್ಶಕ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಆರ್ಥಿಕತೆಯತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿದೆ.